ซื้อที่ดินในหมู่บ้านจัดสรรเก่า ธนาคารไม่ให้กู้เพราะถนนยังเป็นของบริษัทที่เลิกกิจการ

หมู่บ้านจัดสรรเก่าในกรุงเทพฯ หลายแห่ง ถนนไม่เคยถูกส่งมอบให้ใคร ยังเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้จัดสรรเดิม บางรายเป็นบริษัทที่เลิกกิจการไปหลายสิบปีแล้ว ผู้ซื้อมักรู้ก็ต่อเมื่อธนาคารไม่อนุมัติสินเชื่อ
สรุปสั้น ๆ
- หมู่บ้านจัดสรรเก่าบางแห่ง ถนนยังเป็นกรรมสิทธิ์ของผู้จัดสรร แม้บริษัทเลิกกิจการไปแล้ว
- ธนาคารอาจถือว่าที่ดินที่เข้าออกได้ทางถนนนี้เป็นที่ดินตาบอด และไม่ให้สินเชื่อ
- ทางแก้คือฟื้นบริษัทกลับคืนสู่ทะเบียน แล้วให้บริษัทอุทิศถนนเป็นทางสาธารณประโยชน์ ผ่านศาล สำนักงานที่ดิน และสำนักงานเขต
ตัวอย่างที่พบบ่อย
ครอบครัวหนึ่งซื้อที่ดินเปล่ากว่า 200 ตารางวาในหมู่บ้านเก่าย่านบรมราชชนนี ตลิ่งชัน จ้างสถาปนิกออกแบบบ้าน และวางแผนกู้ธนาคาร 10 ล้านบาทเพื่อก่อสร้าง
ธนาคารปฏิเสธ เพราะถนนซอยหน้าที่ดินยังเป็นกรรมสิทธิ์ของบริษัทผู้จัดสรรเดิม ซึ่งเลิกกิจการแล้ว และกรรมการบริษัทเสียชีวิตแล้ว เมื่อไม่มีผู้มีอำนาจในที่ดินแปลงถนนที่จะรับรองทางเข้าออกได้ ธนาคารจึงถือว่าเป็นที่ดินตาบอด
ทำไมจึงเป็นปัญหา
ขับรถเข้าไปถึงที่ดินได้ ไม่ได้แปลว่ามีสิทธิผ่านทางตามกฎหมาย ธนาคารที่รับจำนองต้องมั่นใจว่าเจ้าของที่ดินและผู้ซื้อรายต่อไปจะเข้าออกได้เสมอ หากถนนเป็นของผู้อื่นและไม่มีภาระจำยอมหรือสิทธิผ่านทางจดทะเบียนไว้ ก็ไม่มีความแน่นอนนั้น
ตรวจถนนก่อนซื้อ. สอบถามสำนักงานที่ดินว่าแปลงถนนหน้าที่ดินเป็นของใคร เป็นทางสาธารณะ มีภาระจำยอมจดทะเบียน หรือเป็นที่ดินเอกชนธรรมดา หากเป็นของบริษัท ตรวจกับกรมพัฒนาธุรกิจการค้าว่าบริษัทยังอยู่หรือไม่
ทำให้ถนนเป็นทางสาธารณะได้อย่างไร
แปลงถนนต้องให้เจ้าของคือบริษัทอุทิศเป็นทางสาธารณประโยชน์ แต่บริษัทที่ไม่มีอยู่แล้วทำไม่ได้ จึงต้องฟื้นบริษัทก่อน ในกรณีลักษณะนี้มีขั้นตอนดังนี้
- ศาล ผู้มีส่วนได้เสียร้องขอต่อศาลให้มีคำสั่งให้นายทะเบียนจดทะเบียนบริษัทกลับคืนสู่ทะเบียน ในกรณีนี้ได้ติดต่อผู้จัดการมรดกของกรรมการที่เสียชีวิตให้ดำเนินการแทนบริษัท
- สำนักงานที่ดิน เมื่อบริษัทกลับคืนสู่ทะเบียนแล้ว ยื่นคำขอจดทะเบียนอุทิศที่ดินแปลงถนนเป็นทางสาธารณประโยชน์
- สำนักงานเขต ต้องรับที่ดินแปลงถนนเป็นที่สาธารณประโยชน์ในเขตของตน
ต้องดำเนินการผ่านทั้ง 3 หน่วยงาน เมื่อถนนเป็นทางสาธารณะแล้ว ที่ดินจะมีทางออกสู่ทางสาธารณะ และธนาคารพิจารณาสินเชื่อใหม่ได้
สิ่งที่ผู้ซื้อควรรู้
- ก่อนซื้อที่ดินในหมู่บ้านเก่า ตรวจว่าถนนหน้าที่ดินเป็นของใคร
- หากถนนเป็นของเอกชน ถามว่ามีภาระจำยอมหรือสิทธิผ่านทางจดทะเบียนให้แปลงของเราหรือไม่
- การฟื้นบริษัทที่เลิกไปแล้วทำได้ แต่ใช้เวลาและมีระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด ควรวางแผนเรื่องนี้ก่อนจ่ายเงินซื้อที่ดิน
อ้างอิงกฎหมาย
- ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ บทบัญญัติว่าด้วยการจดทะเบียนบริษัทกลับคืนสู่ทะเบียน
- พระราชบัญญัติการจัดสรรที่ดิน พ.ศ. 2543 และประกาศของคณะปฏิวัติ ฉบับที่ 286 พ.ศ. 2515
บทความนี้เป็นข้อมูลทั่วไปเกี่ยวกับกฎหมายไทย ณ วันที่ 14 ตุลาคม 2569 ไม่ใช่คำแนะนำสำหรับกรณีของคุณโดยเฉพาะ อัตราดอกเบี้ยและจำนวนเงินในคำพิพากษาเป็นไปตามกฎหมายในขณะที่มีคำพิพากษา กรุณาติดต่อสำนักงานก่อนดำเนินการ