ผู้ซื้อไม่รับรถ ศูนย์รถริบเงินมัดจำ 1 ล้านบาทได้ทั้งหมดหรือไม่

ข้อเท็จจริง

ผู้ซื้อสั่งซื้อรถยนต์และวางมัดจำ 1,000,000 บาท สัญญาระบุว่า "กำหนดรับรถโดยประมาณภายใน ก.ค. 2558" ต่อมาเมื่อผู้ขายแจ้งให้ชำระเงินส่วนที่เหลือและรับรถ ผู้ซื้อปฏิเสธและฟ้องเรียกเงินมัดจำคืน

ใครผิดสัญญา

"โดยประมาณภายในเดือนกรกฎาคม" ไม่ใช่วันที่แน่นอนตามปฏิทิน เมื่อสัญญาไม่ได้กำหนดเวลาชำระหนี้ไว้แน่นอน ฝ่ายที่รอรับชำระหนี้ต้องบอกกล่าวกำหนดเวลาพอสมควรให้อีกฝ่ายก่อน

ไม่ปรากฏว่าผู้ซื้อเคยบอกกล่าวให้ผู้ขายส่งมอบรถภายในเวลาที่กำหนด การที่ยังไม่ได้รับรถจึงไม่ทำให้ผู้ขายผิดนัด และผู้ซื้อไม่มีสิทธิเลิกสัญญาด้วยเหตุนี้ สัญญาจึงยังมีผลอยู่

เมื่อผู้ขายแจ้งให้ชำระเงินและรับรถ แต่ผู้ซื้อปฏิเสธ ผู้ซื้อจึงเป็นฝ่ายผิดสัญญา ผู้ขายมีสิทธิริบเงินมัดจำ

ริบได้เท่าไร

พระราชบัญญัติว่าด้วยข้อสัญญาที่ไม่เป็นธรรม มาตรา 7 กำหนดว่า หากต้องริบมัดจำและมัดจำสูงเกินส่วน ศาลลดลงให้ริบได้เพียงเท่าความเสียหายที่แท้จริง และเนื่องจากเป็นเรื่องเกี่ยวกับความสงบเรียบร้อยของประชาชน ศาลฎีกายกขึ้นวินิจฉัยเองได้

คำพิพากษาศาลฎีกาที่ 1383/2563 เทียบจำนวนมัดจำกับราคารถและความเสียหายของผู้ขายแล้ว ลดให้ริบเหลือ 100,000 บาท และให้ผู้ขายคืนเงิน 900,000 บาทแก่ผู้ซื้อ

ผู้ขายไม่ต้องจ่ายดอกเบี้ยในเงินที่คืน เพราะผู้ขายไม่ได้ผิดนัด และการคืนเงินเกิดจากผู้ซื้อเป็นฝ่ายผิดสัญญาเอง

สิ่งที่ผู้ซื้อควรรู้

• อ่านถ้อยคำเรื่องวันส่งมอบให้ดี คำว่า "โดยประมาณ" มักหมายความว่าเราต้องบอกกล่าวก่อน จึงจะถือว่าผู้ขายผิดนัด
• แม้เราเป็นฝ่ายยกเลิก ก็ยังขอให้ศาลลดมัดจำที่สูงเกินส่วนได้
• เก็บใบจอง ใบเสร็จ และข้อความทั้งหมดที่คุยกับพนักงานขายไว้